BIM CONSULTING

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế. Có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, Nghị định mới này mang đến nhiều thay đổi quan trọng trong công tác quản lý, kê khai, và cưỡng chế thuế.

Dưới đây là tổng hợp 10 điểm mới nổi bật nhất được chuyên gia BIM Consulting chắt lọc từ văn bản Nghị định, giúp các CEO và bộ phận Kế toán nhanh chóng nắm bắt để giảm thiểu rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp:

1. Mở rộng và làm rõ các trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh vì nợ thuế

Siết chặt quy định đối với các chủ doanh nghiệp, người đại diện pháp luật cố tình chây ì nghĩa vụ nộp ngân sách nhà nước.

• Nội dung áp dụng: Cụ thể hóa ngưỡng nợ thuế bị tạm hoãn xuất cảnh. Điển hình: cá nhân là chủ sở hữu, người đại diện theo pháp luật nợ thuế từ 500 triệu đồng trở lên quá hạn 120 ngày; hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký quá 120 ngày.
• Thời hạn thực hiện: Áp dụng ngay khi cơ quan thuế ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh.
• Ghi chú: Áp dụng đối với cả cá nhân cư trú và cá nhân người nước ngoài.
• Tham chiếu: Điều 28 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

2. Quy định thời hạn đăng ký thuế lần đầu là 10 ngày làm việc

Làm rõ mốc thời gian bắt buộc để doanh nghiệp và cá nhân thực hiện đăng ký mã số thuế mới.

• Nội dung áp dụng: Người nộp thuế phải đăng ký thuế chậm nhất là 10 ngày làm việc kể từ ngày được cấp giấy phép thành lập hoặc ngày bắt đầu hoạt động kinh doanh (đối với trường hợp không cần giấy phép).
• Thời hạn thực hiện: 10 ngày làm việc.
• Ghi chú: Việc chậm trễ đăng ký thuế sẽ dẫn đến các hình thức xử phạt vi phạm hành chính.
• Tham chiếu: Khoản 3 Điều 6 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

3. Cập nhật thời hạn 10 ngày đối với việc thay đổi thông tin đăng ký thuế

Người nộp thuế cần đặc biệt lưu ý khi có bất kỳ sự thay đổi nào về thông tin doanh nghiệp hoặc cá nhân đã đăng ký.

• Nội dung áp dụng: Khi có thay đổi thông tin đăng ký thuế (như địa chỉ, người đại diện, số điện thoại,...), người nộp thuế phải thông báo cho cơ quan quản lý thuế chậm nhất trong 10 ngày làm việc.
• Thời hạn thực hiện: 10 ngày làm việc kể từ ngày phát sinh thông tin thay đổi.
• Ghi chú: Việc không cập nhật kịp thời có thể khiến doanh nghiệp bị xếp vào diện rủi ro cao về thuế.
• Tham chiếu: Điểm e Khoản 3 Điều 6 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

4. Rút ngắn thời hạn thông báo tạm ngừng hoạt động, kinh doanh xuống 03 ngày

Tạo điều kiện linh hoạt nhưng đòi hỏi doanh nghiệp phải phản ứng nhanh hơn trong việc thông báo tạm ngừng.

• Nội dung áp dụng: Doanh nghiệp, hộ kinh doanh phải có văn bản thông báo cho cơ quan thuế chậm nhất là 03 ngày làm việc trước khi thực tế tạm ngừng hoạt động.
• Thời hạn thực hiện: Trước 03 ngày làm việc.
• Ghi chú: Giảm so với các quy định cũ (thường là 15 ngày), giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi gặp khó khăn đột xuất.
• Tham chiếu: Điểm g Khoản 3 Điều 6 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

5. Siết chặt thời hạn nộp hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế

Tránh tình trạng doanh nghiệp đã giải thể hoặc ngừng kinh doanh nhưng vẫn để mã số thuế "treo" trên hệ thống.

• Nội dung áp dụng: Người nộp thuế nộp hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày có văn bản chấm dứt hoạt động, giải thể hoặc phá sản.
• Thời hạn thực hiện: 10 ngày làm việc.
• Ghi chú: Doanh nghiệp cần hoàn thành mọi nghĩa vụ thuế trước khi nộp hồ sơ đóng mã số thuế.
• Tham chiếu: Điểm h Khoản 3 Điều 6 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

6. Che số định danh cá nhân khi công khai danh sách người nợ thuế

Quy định mới nhằm bảo vệ quyền riêng tư và dữ liệu cá nhân trên không gian mạng, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số.

• Nội dung áp dụng: Khi công khai thông tin người nộp thuế vi phạm (trốn thuế, nợ thuế quá hạn, không hoạt động tại địa chỉ), cơ quan thuế chỉ hiển thị họ tên và 04 ký tự cuối của số định danh cá nhân (CCCD/Hộ chiếu).
• Thời hạn thực hiện: Áp dụng ngay trên các Cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế.
• Ghi chú: Toàn bộ các ký tự còn lại của CCCD/Hộ chiếu sẽ được mã hóa (che bằng dấu *).
• Tham chiếu: Khoản 2 Điều 4 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

7. Điều kiện khắt khe để cấp hóa đơn lẻ khi đang bị cưỡng chế hóa đơn

Tạo lối mở cho doanh nghiệp đang bị cưỡng chế hóa đơn có thể xuất hóa đơn từng lần phát sinh để cứu vãn hoạt động, nhưng kèm theo điều kiện cứng.

• Nội dung áp dụng: Người nộp thuế đang bị cưỡng chế ngừng sử dụng hóa đơn nếu muốn xuất hóa đơn lẻ thì phải nộp ngay số tiền thuế nợ ít nhất bằng 18% tổng giá trị thanh toán trên hóa đơn đó.
• Thời hạn thực hiện: Nộp ngay tại thời điểm xin cấp hóa đơn lẻ.
• Ghi chú: Quy định này vừa hỗ trợ doanh nghiệp duy trì hợp đồng, vừa đảm bảo thu hồi dần nợ đọng cho ngân sách.
• Tham chiếu: Khoản 4 Điều 69 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

8. Xử lý miễn phạt chậm nộp khi hệ thống thuế điện tử gặp sự cố

Bảo vệ quyền lợi chính đáng của người nộp thuế trước những rủi ro khách quan về mặt công nghệ.

• Nội dung áp dụng: Trường hợp Cổng thông tin của cơ quan thuế gặp sự cố kỹ thuật dẫn đến không thể nộp tờ khai hoặc nộp tiền, người nộp thuế được miễn hoàn toàn tiền chậm nộp, tiền phạt phát sinh.
• Thời hạn thực hiện: Áp dụng trong khoảng thời gian hệ thống được cơ quan thuế xác nhận có sự cố.
• Ghi chú: Người nộp thuế cũng có quyền lựa chọn nộp hồ sơ bản giấy trực tiếp hoặc qua bưu điện trong thời gian này.
• Tham chiếu: Khoản 4 Điều 54 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

9. Trách nhiệm cung cấp thông tin tài khoản của Ngân hàng thương mại

Tăng cường sự phối hợp liên ngành nhằm ngăn chặn hành vi tẩu tán tài sản, rửa tiền và trốn thuế.

• Nội dung áp dụng: Quy định rõ Ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng phải cung cấp thông tin tài khoản (tên chủ tài khoản, số hiệu, ngày mở/đóng) cho cơ quan thuế để phục vụ công tác thanh tra, cưỡng chế.
• Thời hạn thực hiện: Cung cấp tự động hoặc định kỳ theo yêu cầu của cơ quan quản lý thuế.
• Ghi chú: Điều này sẽ giúp cơ quan thuế dễ dàng phong tỏa tài khoản và trích tiền nộp phạt tự động khi doanh nghiệp vi phạm.
• Tham chiếu: Khoản 7 Điều 61 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

10. Bãi bỏ và thay thế đồng loạt các Nghị định cũ

Hợp nhất các quy định quản lý thuế phân tán thành một hành lang pháp lý đồng bộ, nhất quán.

• Nội dung áp dụng: Nghị định 252/2026 chính thức thay thế toàn bộ Nghị định 126/2020/NĐ-CP, Nghị định 91/2022/NĐ-CP, Nghị định 49/2025/NĐ-CP... và nhiều văn bản liên quan khác.
• Thời hạn thực hiện: Có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/07/2026.
• Ghi chú: Kế toán cần rà soát lại toàn bộ quy trình, biểu mẫu đang sử dụng theo Nghị định cũ để cập nhật kịp thời.
• Tham chiếu: Khoản 3 Điều 74 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

🔗 Nguồn tham chiếu: Nghị định 252/2026/NĐ-CP