BIM CONSULTING

Tiếp nối chuỗi văn bản cải cách hành chính thuế, Bộ Tài chính vừa chính thức ban hành Thông tư 91/2026/TT-BTC hướng dẫn chi tiết Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn điện tử (HĐĐT) và chứng từ điện tử. Có hiệu lực từ 01/07/2026, Thông tư này không chỉ thay thế hoàn toàn Thông tư 32/2025/TT-BTC mà còn thắt chặt an ninh dữ liệu bằng công nghệ sinh trắc học.

Với 77 trang quy định và biểu mẫu, các chuyên gia BIM Consulting đã rà soát trực tiếp văn bản gốc để chắt lọc ra 10 điểm mới cốt lõi nhất giúp các Kế toán trưởng và Chủ doanh nghiệp kịp thời nắm bắt:

1. Ứng dụng công nghệ sinh trắc học khi đăng ký hóa đơn điện tử

Lần đầu tiên, công nghệ xác thực sinh trắc học được đưa vào quản lý thuế để chống lại nạn mua bán hóa đơn khống.

• Nội dung áp dụng: Cơ quan thuế có quyền áp dụng công nghệ sinh trắc học để xác thực danh tính người đại diện theo pháp luật hoặc chủ hộ kinh doanh ngay trong ngày làm việc tiếp nhận tờ khai đăng ký.
• Phạm vi/Thời điểm: Khi doanh nghiệp đăng ký mới hoặc thay đổi thông tin sử dụng HĐĐT.
• Ghi chú: Hệ thống tự động đối chiếu thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
• Tham chiếu: Điểm a Khoản 2 Điều 6 Thông tư 91/2026/TT-BTC.

2. Xếp vào diện rủi ro cao nếu vi phạm Luật Phòng, chống rửa tiền

Mở rộng phạm vi giám sát chéo giữa hệ thống Ngân hàng và Cơ quan Thuế.

• Nội dung áp dụng: Người nộp thuế sẽ tự động bị hệ thống phân loại vào danh sách có rủi ro cao về thuế nếu chủ sở hữu hoặc người đại diện nằm trong danh sách có giao dịch đáng ngờ theo quy định của Luật Phòng, chống rửa tiền.
• Phạm vi/Thời điểm: Tự động cập nhật và phân loại liên tục.
• Ghi chú: Doanh nghiệp bị xếp vào diện này có thể bị tạm ngừng sử dụng HĐĐT.
• Tham chiếu: Khoản 2 Điều 7 Thông tư 91/2026/TT-BTC.

3. Nguy cơ bị khóa hóa đơn nếu trụ sở đăng ký "ảo"

Siết chặt quản lý địa điểm kinh doanh, chấm dứt tình trạng doanh nghiệp "ma".

• Nội dung áp dụng: Trụ sở chính đăng ký không có địa chỉ cụ thể theo địa giới hành chính, hoặc đặt tại căn hộ chung cư (phần diện tích không được phép kinh doanh) sẽ lập tức bị đưa vào nhóm rủi ro cao.
• Phạm vi/Thời điểm: Áp dụng ngay khi hệ thống rà soát phát hiện.
• Ghi chú: Kế toán cần rà soát lại ngay tính hợp lệ của địa chỉ trên Giấy phép kinh doanh.
• Tham chiếu: Khoản 3 Điều 7 Thông tư 91/2026/TT-BTC.

4. Khen thưởng mạnh tay người tiêu dùng tố giác trốn thuế

Đẩy mạnh vai trò giám sát của toàn dân đối với nghĩa vụ nộp thuế của doanh nghiệp.

• Nội dung áp dụng: Cụ thể hóa quy trình, hồ sơ khen thưởng đối với cá nhân tố giác người bán không xuất hóa đơn, đồng thời Cục trưởng Cục Thuế được giao nhiệm vụ tổ chức định kỳ "Chương trình Hóa đơn may mắn".
• Phạm vi/Thời điểm: Tố giác thông qua các kênh tiếp nhận của Tổng cục Thuế.
• Ghi chú: Biên lai mua hàng, hình ảnh giao dịch thanh toán sẽ là bằng chứng sắc bén.
• Tham chiếu: Điều 13 và Điều 14 Thông tư 91/2026/TT-BTC.

5. Cho phép gộp Bảng kê điều chỉnh/thay thế (Mẫu 01/BK-ĐCTT)

Giải pháp cứu cánh cho kế toán khi phải xử lý số lượng lớn hóa đơn sai sót liên tục.

• Nội dung áp dụng: Trường hợp trong tháng người bán đã lập sai nhiều hóa đơn có cùng thông tin (tên hàng, đơn giá, thuế suất...) cho cùng một người mua, người bán được phép lập 01 hóa đơn điều chỉnh/thay thế chung, đính kèm Bảng kê các hóa đơn sai sót.
• Phạm vi/Thời điểm: Lập ngay trong tháng phát sinh sai sót.
• Ghi chú: Bảng kê thực hiện theo đúng Mẫu số 01/BK-ĐCTT tại Phụ lục III.
• Tham chiếu: Điểm b.2 Khoản 1 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC.

6. Bắt buộc ghi số Âm/Dương khi điều chỉnh giá trị hóa đơn

Tránh tình trạng phần mềm kế toán tự động cấn trừ sai lệch dữ liệu.

• Nội dung áp dụng: Đối với nội dung về giá trị trên hóa đơn điều chỉnh, bắt buộc phải ghi rõ số dương nếu điều chỉnh tăng, và ghi số âm nếu điều chỉnh giảm, phản ánh đúng thực tế kinh tế phát sinh.
• Phạm vi/Thời điểm: Khi lập hóa đơn điều chỉnh giá trị hoặc số lượng.
• Ghi chú: Trước đây quy định này từng bị bỏ ngỏ gây nhiều tranh cãi giữa các Cục thuế địa phương.
• Tham chiếu: Điểm c Khoản 1 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC.

7. Miễn lập văn bản thỏa thuận khi người mua là cá nhân

Giảm thiểu tối đa thủ tục hành chính không cần thiết đối với khách hàng lẻ.

• Nội dung áp dụng: Khi phát hiện sai sót, nếu người mua là tổ chức/doanh nghiệp thì bắt buộc lập văn bản thỏa thuận ghi rõ sai sót. Tuy nhiên, nếu người mua là cá nhân, người bán chỉ cần thông báo qua tin nhắn/email hoặc đăng tải thông báo trên website của người bán.
• Phạm vi/Thời điểm: Xử lý hóa đơn bán lẻ, dịch vụ B2C.
• Ghi chú: Người bán phải lưu trữ bằng chứng đã thông báo (ảnh chụp màn hình, log email).
• Tham chiếu: Điểm c Khoản 1 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC.

8. Bổ sung ký hiệu hóa đơn mới: F và X

Cập nhật ký hiệu để phân luồng tự động các loại hình kinh doanh đặc thù.

• Nội dung áp dụng: Bổ sung chữ "F" để ký hiệu Hóa đơn giá trị gia tăng kiêm tờ khai hoàn thuế. Chữ "X" để ký hiệu Hóa đơn thương mại điện tử. Ngoài ra, năm lập hóa đơn 2026 sẽ được ký hiệu mặc định là "26".
• Phạm vi/Thời điểm: Phân bổ trên chuỗi 6 ký tự của HĐĐT.
• Ghi chú: Các đơn vị kinh doanh TMĐT và Xuất nhập khẩu cần lưu ý cập nhật phần mềm xuất hóa đơn.
• Tham chiếu: Phụ lục I Thông tư 91/2026/TT-BTC.

9. Hướng dẫn chi tiết cách thay thế hóa đơn cũ (Nghị định 51, 04)

Giải quyết triệt để các tàn dư của hóa đơn giấy và hóa đơn điện tử thế hệ cũ.

• Nội dung áp dụng: Nếu hóa đơn được lập theo Nghị định 51/2010 hoặc 04/2014 có sai sót, hai bên phải lập văn bản thỏa thuận. Sau đó, người bán lập HĐĐT mới (theo TT 91) để thay thế và ghi rõ dòng chữ: "Thay thế cho hóa đơn Mẫu số... ký hiệu... số... ngày... tháng... năm".
• Phạm vi/Thời điểm: Áp dụng xuyên suốt quá trình chuyển tiếp dữ liệu.
• Ghi chú: Không được phép lập hóa đơn điều chỉnh cho hóa đơn thuộc NĐ 51/04, bắt buộc phải thay thế.
• Tham chiếu: Khoản 2 Điều 24 Thông tư 91/2026/TT-BTC.

10. Thay thế toàn bộ Thông tư 32/2025/TT-BTC từ 01/07/2026

Hợp nhất các quy định rải rác về một đầu mối pháp lý duy nhất.

• Nội dung áp dụng: Thông tư 91 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2026, đánh dấu sự kết thúc của Thông tư 32/2025/TT-BTC.
• Phạm vi/Thời điểm: 01/07/2026.
• Ghi chú: Mọi hợp đồng dịch vụ HĐĐT ký với nhà cung cấp trước thời điểm này vẫn được bảo lưu giá trị.
• Tham chiếu: Điều 25 Thông tư 91/2026/TT-BTC.

🔗 Nguồn tham chiếu: Thông tư 91/2026/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 30/06/2026.