BIM CONSULTING

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 về Hóa đơn điện tử (HĐĐT), chứng từ điện tử. Có hiệu lực từ 01/07/2026, Nghị định thay thế hoàn toàn Nghị định 123/2020/NĐ-CP và mang đến hàng loạt cải cách nhằm tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp.

Dưới đây là tổng hợp 10 điểm mới quan trọng nhất được các chuyên gia BIM Consulting chắt lọc và đối chiếu trực tiếp từ văn bản Nghị định, giúp Kế toán trưởng và CEO chủ động điều chỉnh quy trình vận hành:

1. Mở rộng danh mục 05 trường hợp không phải xuất hóa đơn điện tử

Quy định mới bổ sung và làm rõ các giao dịch nội bộ, giao dịch tài chính không yêu cầu lập HĐĐT, giúp giảm thiểu rủi ro xuất khống/xuất sai.

• Nội dung áp dụng: Không cần xuất hóa đơn đối với các khoản phí, lệ phí ngân hàng; góp vốn bằng tài sản; tài sản điều chuyển nội bộ giữa công ty mẹ - con; cho mượn máy móc thiết bị phục vụ gia công; và hàng hóa dịch vụ tiêu dùng nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất.
• Phạm vi/Thời điểm: Áp dụng xuyên suốt trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp.
• Ghi chú: Đối với hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, cho biếu tặng thì vẫn phải lập hóa đơn điện tử.
• Tham chiếu: Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP.

2. Chưa phải xuất hóa đơn đối với khoản thu tiền đặt cọc dịch vụ

Giải quyết dứt điểm tranh cãi kéo dài nhiều năm về việc thu tiền đặt cọc có phải xuất hóa đơn ngay hay không.

• Nội dung áp dụng: Trường hợp doanh nghiệp thu tiền đặt cọc hoặc tiền tạm ứng để bảo đảm thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ (mà chưa cung cấp dịch vụ) thì chưa phải lập hóa đơn đối với khoản thu này.
• Phạm vi/Thời điểm: Tại thời điểm nhận tiền cọc bảo đảm.
• Ghi chú: Nếu khoản thu này là thanh toán trước một phần giá trị dịch vụ (không phải cọc bảo đảm) thì vẫn phải xuất hóa đơn.
• Tham chiếu: Khoản 2 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP.

3. Cho phép gộp hóa đơn điện tử vào cuối ngày đối với cơ sở y tế

Gỡ khó cho các bệnh viện, phòng khám có lưu lượng bệnh nhân quá lớn không thể xuất hóa đơn cho từng lượt khám nhỏ lẻ.

• Nội dung áp dụng: Đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, nếu khách hàng (người đến khám) không có nhu cầu lấy hóa đơn thì đến cuối ngày, cơ sở y tế được phép căn cứ thông tin trên phần mềm quản lý để tổng hợp lập một hóa đơn điện tử chung.
• Phạm vi/Thời điểm: Lập vào cuối mỗi ngày phát sinh giao dịch.
• Ghi chú: Việc này bắt buộc phải có hệ thống công nghệ thông tin lưu trữ chi tiết từng lượt khám để phục vụ đối chiếu khi cần.
• Tham chiếu: Điểm m Khoản 4 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP.

4. Linh hoạt thời điểm xuất hóa đơn cho giao dịch phát sinh vào ban đêm

Cập nhật theo thực tiễn hoạt động của các doanh nghiệp bán lẻ, dịch vụ 24/7.

• Nội dung áp dụng: Trường hợp người bán không có phần mềm lập hóa đơn tự động và có phát sinh giao dịch bán hàng, cung cấp dịch vụ trong giờ làm việc ban đêm (theo quy định của Bộ luật Lao động), thời điểm lập hóa đơn chậm nhất là ngày làm việc tiếp theo.
• Phạm vi/Thời điểm: Chậm nhất là ngày làm việc ngay sau đêm phát sinh giao dịch.
• Ghi chú: Áp dụng cho doanh nghiệp chưa tự động hóa được hệ thống xuất hóa đơn.
• Tham chiếu: Khoản 5 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP.

5. Nới rộng thời gian xuất hóa đơn đối với dịch vụ bán số lượng lớn, thường xuyên

Các ngành đặc thù có thêm thời gian đối soát số liệu trước khi chốt hóa đơn.

• Nội dung áp dụng: Hoạt động cung cấp điện, nước, viễn thông, logistics, rác thải... được bán theo kỳ nhất định, thời điểm lập hóa đơn là khi hoàn thành đối soát dữ liệu nhưng chậm nhất không quá 07 ngày của tháng sau tháng phát sinh dịch vụ.
• Phạm vi/Thời điểm: Chậm nhất ngày mùng 07 của tháng tiếp theo.
• Ghi chú: Tránh tình trạng phải xuất bù, xuất sửa liên tục do chưa đối soát xong cước phí cuối tháng.
• Tham chiếu: Điểm a Khoản 4 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP.

6. Yêu cầu Cục Thuế là đầu mối tiếp nhận chia sẻ dữ liệu hóa đơn liên ngành

Cơ cấu lại luồng dữ liệu nhằm tăng cường giám sát tại địa phương thay vì tập trung toàn bộ ở Tổng Cục Thuế.

• Nội dung áp dụng: Các cơ quan như Quản lý thị trường, Tài nguyên Môi trường, Công an... sẽ kết nối và chia sẻ trực tiếp dữ liệu liên quan đến quản lý hóa đơn điện tử với Cục Thuế cấp tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương.
• Phạm vi/Thời điểm: Cập nhật liên tục theo thời gian thực.
• Ghi chú: Kế toán cần hết sức cẩn trọng vì thông tin đối soát sẽ rất nhanh và đa chiều tại địa phương.
• Tham chiếu: Khoản 4 Điều 40 Nghị định 254/2026/NĐ-CP.

7. Thưởng nóng đến 10 triệu đồng cho người tố giác không lập hóa đơn

Chính sách quyết liệt nhằm khuyến khích người tiêu dùng tham gia giám sát các cơ sở kinh doanh trốn thuế.

• Nội dung áp dụng: Mức chi khen thưởng cho người tiêu dùng cung cấp thông tin tố giác cơ sở bán hàng không lập hóa đơn là 10% số tiền xử phạt vi phạm hành chính, tối đa lên tới 10.000.000 đồng/vụ việc.
• Phạm vi/Thời điểm: Ngay sau khi cơ quan thuế xử lý xong vi phạm.
• Ghi chú: Có thể tố giác qua eTax Mobile, Cổng Dịch vụ công hoặc thư điện tử.
• Tham chiếu: Khoản 5 Điều 41 Nghị định 254/2026/NĐ-CP.

8. Bắt buộc tiêu hủy hóa đơn đặt in của cơ quan thuế chưa sử dụng hết

Chính thức khai tử hoàn toàn loại hình hóa đơn đặt in của cơ quan Thuế.

• Nội dung áp dụng: Kể từ ngày 01/7/2026, hóa đơn đặt in của cơ quan thuế hết giá trị sử dụng. Các tổ chức, hộ kinh doanh còn lưu giữ loại hóa đơn này phải thực hiện tiêu hủy theo trình tự pháp luật.
• Phạm vi/Thời điểm: Thực hiện ngay khi Nghị định có hiệu lực (01/07/2026).
• Ghi chú: Đối với biên lai giấy tự in/đặt in, được tiếp tục sử dụng đến hết 31/12/2026 và chuyển đổi sang biên lai điện tử từ 2027.
• Tham chiếu: Khoản 3 Điều 44 Nghị định 254/2026/NĐ-CP.

9. Quy định mới về ghi thông tin địa điểm kinh doanh trên hóa đơn

Kiểm soát chặt chẽ luồng hàng hóa của các chuỗi bán lẻ, siêu thị, xăng dầu.

• Nội dung áp dụng: Hộ kinh doanh có nhiều cửa hàng chung 1 mã số thuế phải thể hiện mã, địa chỉ từng địa điểm trên hóa đơn. Đặc biệt, Doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu bắt buộc ghi mã và địa chỉ do cơ quan có thẩm quyền cấp cho từng cây xăng trên hóa đơn điện tử.
• Phạm vi/Thời điểm: Bắt buộc áp dụng đối với tất cả hóa đơn xuất tại các địa điểm phụ thuộc.
• Ghi chú: Hóa đơn điện tử ủy nhiệm cũng phải ghi đầy đủ tên, địa chỉ, mã số thuế của cả bên ủy nhiệm và bên nhận ủy nhiệm.
• Tham chiếu: Điểm a Khoản 3 Phụ lục ban hành kèm Nghị định 254/2026/NĐ-CP.

10. Làm rõ cách ghi thông tin người tiêu dùng cá nhân và người nước ngoài

Chuẩn hóa định dạng dữ liệu khách hàng lẻ để phục vụ Chương trình "Hóa đơn may mắn" và quản lý thuế.

• Nội dung áp dụng: Nếu người mua từ chối cung cấp thông tin, bắt buộc ghi rõ "Bán cho người tiêu dùng". Đối với khách hàng là người nước ngoài, hóa đơn phải thể hiện số hộ chiếu/giấy tờ xuất nhập cảnh và quốc tịch.
• Phạm vi/Thời điểm: Khi lập hóa đơn bán lẻ, dịch vụ ăn uống, khách sạn.
• Ghi chú: Không được để trống trường thông tin tên người mua nếu khách hàng đã cung cấp đủ thông tin theo yêu cầu.
• Tham chiếu: Điểm b Khoản 4 Phụ lục ban hành kèm Nghị định 254/2026/NĐ-CP.

🔗 Nguồn tham chiếu: Nghị định 254/2026/NĐ-CP